Mutfaklarda neredeyse her evde bulunan bulaşık süngeri, temizlik için vazgeçilmez görünüyor. Ancak yeni bir bilimsel araştırma, bu küçük temizlik aracının düşündüğümüzden çok daha fazla risk taşıyabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre bulaşık süngerleri, yıkama sırasında suya ve yüzeylere mikroplastik parçacıklar salıyor.
Bilim insanları farklı sünger tiplerini test ettiğinde çarpıcı bir sonuçla karşılaştı: Süngerler kullanıldıkça aşınıyor ve her ovalama hareketinde gözle görülmeyen minik plastik parçacıkları ortama bırakıyor. Üstelik bazı sünger türleri diğerlerine kıyasla çok daha fazla mikroplastik saçıyor.
Bulaşık süngeri gerçekten mikroplastik mi saçıyor?
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, mikroplastik salınımının istisnai değil rutin bir durum olması. Sünger her bulaşık yıkamada bir miktar aşınıyor ve kopan mikro parçalar tabaklara, lavaboya ve oradan da atık suya karışıyor. Bu da mikroplastiğin yalnızca okyanuslarda değil doğrudan mutfak tezgâhında karşımıza çıktığını gösteriyor.
Hangi süngerler daha çok mikroplastik bırakıyor?
Test edilen ürünler arasında belirgin farklar görüldü. Daha yumuşak ve çabuk aşınan sentetik köpük yapıdaki süngerlerin, daha dayanıklı olanlara göre kat kat fazla mikroplastik saldığı belirlendi. Yani süngerin yapısı ve malzemesi, ortaya çıkan plastik miktarını doğrudan etkiliyor.
Mikroplastik sağlığa zararlı mı?
Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri hâlâ araştırılıyor; ancak son yıllarda yapılan çalışmalar bu parçacıkların kana, akciğerlere ve bazı dokulara ulaşabildiğini gösteriyor. Uzmanlar, günlük yaşamda mikroplastik maruziyetini azaltmanın uzun vadede önemli olabileceğini vurguluyor.
Bulaşık süngeri ne sıklıkla değiştirilmeli?
Araştırmacılar, eskidikçe daha fazla parçacık salması nedeniyle süngerlerin düzenli aralıklarla değiştirilmesini öneriyor. Ayrıca sünger yerine fırça ya da daha dayanıklı, yeniden kullanılabilir alternatiflerin tercih edilmesinin hem mikroplastik salınımını hem de hijyen riskini azaltabileceği belirtiliyor.
Bilim insanları, bu bulguların mutfak alışkanlıklarını gözden geçirmek için bir uyarı niteliği taşıdığını ifade ediyor. Her gün farkında olmadan kullandığımız bu basit aracın, çevreye ve potansiyel olarak sağlığımıza katkıda bulunan bir mikroplastik kaynağı olduğu artık bilimsel olarak ortaya konmuş durumda.
