Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıkların en büyük zorluğu, kaybedilen beyin hücrelerinin yerine yenilerinin konulamaması. Ancak Japonya'daki bilim insanları, bu alanda umut veren bir adım attı. Araştırmacılar, beynin kaybettiği nöronları yenilemesine yardımcı olabilecek güçlendirilmiş K vitamini bileşikleri geliştirdi.
Çalışmada, K vitamini ile A vitaminiyle ilişkili bileşenlerin birleştirilmesiyle elde edilen yeni moleküllerin, sinir kök hücrelerini nörona dönüştürmede doğal K vitamininden yaklaşık üç kat daha etkili olduğu görüldü.
K vitamini beyni nasıl onarıyor?
Ekip, beyin gelişimini etkilediği bilinen kimyasal yapılarla K vitaminini birleştirerek 12 yeni bileşik üretti. Bu bileşikler, "mGluR1" adı verilen bir reseptörü etkinleştirerek yeni nöron oluşumunu (nörogenez) tetikliyor.
Özellikle K vitamini ile retinoik asidin birleşimi, sinir öncül hücrelerini nörona dönüşmeye yönlendiriyor. Böylece beynin kendi kendini onarma kapasitesi destekleniyor.
Yeni bileşiklerin avantajı ne?
Geliştirilen bileşiklerin en önemli özelliklerinden biri, kan-beyin bariyerini verimli biçimde geçebilmeleri. Bu bariyer, birçok ilacın beyne ulaşmasını engelleyen doğal bir koruma sistemidir.
Ayrıca bileşikler vücut içinde kararlı kalıyor. Bu da onları gelecekteki ilaç adayları için cazip kılıyor.
Alzheimer ve Parkinson tedavisinde kullanılacak mı?
Bilim insanları, bulguların henüz hücre çalışmaları ve fare deneylerine dayandığını, insan denemelerinin yapılmadığını vurguluyor. Şu ana kadar hiçbir K vitamini türevi ilacın, Alzheimer, Parkinson veya Huntington hastalarının beyinlerini onardığı kanıtlanmış değil.
Yine de araştırmacılar, sinir öncül hücrelerini nörona dönüştürerek bu bileşiklerin gelecekte nörodejenerasyonu yavaşlatma, geciktirme veya kısmen geri çevirmeye yönelik stratejilere katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Shibaura Teknoloji Enstitüsü kaynaklı bu çalışma, beyin sağlığında günlük bir vitaminin beklenmedik bir kahramana dönüşebileceğini gösteriyor.
