Türkiye'de dijital dünyanın kurallarını kökten değiştirecek ve dünyada ilk olma niteliği taşıyan dev bir sosyal medya düzenlemesi için düğmeye basıldı. Adalet Bakanlığı; İletişim Başkanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ve Siber Güvenlik Başkanlığı ile yürüttüğü ortak çalışmaları tamamlayarak hazırlanan kanun taslağını Kabine Toplantısı'nda sundu.
5651 sayılı İnternet Kanunu'nda yapılacak bu kritik değişiklikle birlikte, Türkiye'den günlük erişimi 1 milyonun üzerinde olan tüm küresel sosyal ağ sağlayıcılarına kimlik doğrulama yükümlülüğü getiriliyor. Dijital ortamdaki dolandırıcılık, siber zorbalık, hakaret ve sahte hesap sorunlarını kökten çözmeyi amaçlayan yeni düzenleme, kullanıcıların kişisel verilerini sosyal medya devlerine kaptırmadan güvenli bir doğrulama altyapısı kurmayı hedefliyor. İşte 3 aşamalı yeni sistemin çalışma prensibi, yaptırımlar ve geçiş takvimi...
E-DEVLET İLE KİŞİYE ÖZEL "ANAHTAR" SİSTEMİ NASIL ÇALIŞACAK?
Yeni düzenlemenin en çok merak edilen yönü, kişisel verilerin gizliliğinin nasıl korunacağı oldu. Geliştirilen model, mevcut durumda bazı ilan sitelerinde uygulanan e-Devlet doğrulama sistemine benzer bir mantıkla çalışacak.
Sistemin işleyiş aşamaları şu şekilde planlandı:
e-Devlet Yönlendirmesi: Kullanıcılar yeni bir hesap açarken veya sisteme dahil olurken, sosyal medya platformu üzerinden doğrudan e-Devlet kapısına yönlendirilecek.
Özel Anahtar Üretimi: e-Devlet sistemi, kullanıcının ad, soyad, T.C. kimlik numarası gibi kişisel bilgilerini asla sosyal medya şirketleriyle paylaşmayacak. Sistem sadece o kişinin gerçek bir vatandaş olduğunu teyit eden, kişiye özel siber bir "anahtar" üreterek platforma iletecek.
Veri Güvenliği ve Muhafaza: Kullanıcıların gerçek kimlik bilgileri münhasıran BTK bünyesinde güvenli bir şekilde saklanacak. Bu verilere dışarıdan erişim olmayacak ve sadece mahkemeler ile cumhuriyet savcıları tarafından, doğrudan bir suç soruşturması kapsamında yasal olarak talep edilebilecek.
BOT HESAPLAR KAPANACAK, ENTEGRASYON İÇİN 9 AYLIK SÜREÇ BAŞLIYOR
Düzenlemenin temel hedeflerinden biri de internetteki sahte, bot ve provokatif amaçlı troll hesapların önüne geçmek. Sadece gerçek kişilerin sosyal medya hesabı açabilmesini sağlayacak bu sistem için 9 aylık net bir takvim öngörülüyor.
Bu geçiş süreci şu üç aşamada tamamlanacak:
İlk 3 Ay: Bakanlık ve ilgili kurumlar yasal yönetmeliği hazırlayacak ve e-Devlet entegrasyonu için gerekli teknik altyapıyı şekillendirecek.
İkinci 3 Ay: Instagram, YouTube, TikTok ve X gibi platformlar, Türkiye'deki kullanıcıları için kendi sistemlerine bu doğrulama köprüsünü kuracak.
Son 3 Ay: Halihazırda hesabı bulunan mevcut milyonlarca kullanıcının e-Devlet üzerinden kimlik doğrulama işlemleri tamamlanarak sisteme dahil edilmesi sağlanacak.
UYMAYAN PLATFORMLARA BANT DARALTMA VE CİRO CEZASI
Kimlik doğrulama şartını yerine getirmeyen veya Türkiye'nin yasal taleplerine direnen sosyal medya devlerini oldukça ağır yaptırımlar bekliyor. Yasaya uymayan şirketlere kademeli olarak şu cezalar uygulanacak:
Küresel Ciro Cezası: Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara, dünya genelindeki toplam cirolarının yüzde 3'üne kadar idari para cezası kesilebilecek.
Reklam Yasağı ve İnternet Trafiğini Kısıtlama: Para cezasına rağmen adım atmayan platformlara reklam yasağı getirilecek. Ardından internet trafiği bant genişliği %50'den başlayarak %90'a kadar daraltılabilecek. Bu da platformların Türkiye'de erişilemez hale gelmesi anlamına geliyor.
30 Gün İçinde Bilgi Verme Zorunluluğu: Katalog suçlara (terör, çocuk istismarı, intihara yönlendirme vb.) konu içerikleri yayan hesapların gerçek kimlik bilgileri adli mercilerce istendiğinde, platformlar bu bilgileri en geç 30 gün içinde devlete teslim etmek zorunda kalacak.
BAKANLIKTA "FAİLİ MEÇHULLER VE TEPKİ ÇEKEN DAVALAR" İÇİN ÖZEL BİRİM
Adalet Bakanı Akın Gürlek, Kabine Toplantısı sonrasında yaptığı açıklamalarda sadece sosyal medya düzenlemesine değil, yargıdaki kritik dosyalara da değindi. Toplumda infial ve büyük hassasiyet yaratan geçmiş davalar için bakanlık bünyesinde özel bir birim kurduklarını açıklayan Bakan Gürlek, kamuoyunun yakından takip ettiği Gülistan Doku soruşturması hakkında da bilgi verdi.
Bakan Gürlek, "Daha önce takipsizlik kararı verilen tüm dosyalar bu özel birim tarafından tek tek inceleniyor. Eksik ve aksak noktalar var mı diye bakılacak. Kararlılıkla ve titizlikle üstüne gidilecek. Tunceli'de kaybolan Gülistan Doku soruşturması da titizlikle devam ediyor; şu an yürüttüğümüz soruşturmada 11 tutuklu bulunuyor, başsavcımız süreci yakından takip ediyor" diyerek adli süreçlerdeki kararlılık mesajını vurguladı.
