Türkiye'de adalet sisteminin işleyişini hızlandıracak, mahkemelerin üzerindeki devasa iş yükünü hafifletecek ve yargılama süreçlerine yeni bir yasal dinamizm kazandıracak 12. Yargı Paketi son durum gelişmeleri resmi olarak ilan edildi. Özellikle iş dünyasını, ticaret erbabını ve adliyelerde davası bulunan milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren bu yasal reform dalgası, hukuk piyasalarında ve adalet koridorlarında adeta alarm etkisi yarattı.
Katıldığı televizyon programında ve kurumsal temaslarında gündeme dair soruları yanıtlayan Adalet Bakanı Akın Gürlek, yargılama sürelerinin uzunluğundan duyulan memnuniyetsizliğin temeline indiklerini ve direkt icraata geçeceklerini vurguladı. 11. Yargı Paketi'nin 25 Aralık'ta yürürlüğe girmesinin ardından Meclis'te olan 12. paketi bizzat geri çektiklerini belirten Bakan Gürlek, sistemi daha 12,5 MİLYON DOSYAYA KARŞI "ARABULUCULUK" VE "NOTER" REFORMU
Türkiye genelindeki güncel hukuki uyuşmazlık tablosuna dikkat çeken Adalet Bakanı Akın Gürlek, sistemde şu an tam 12,5 milyon dosyanın biriktiğini ve bu rakamın dünyada eşi benzeri olmadığını ifade etti. Her uyuşmazlığın doğrudan hakim ve savcıların önüne gitmesini engellemeyi hedefleyen Adalet Bakanlığı, yargı dışı alternatif çözüm yollarını yasal olarak en üst seviyeye çıkarıyor.
Bu kapsamda yargı yükünü hafifletmek adına atılacak yasal adımlar şunlardır:
Çekişmesiz Yargı İşlemleri: Miras, veraset ve bir kısım noter işlemleri gibi çekişmesiz yargı süreçleri mahkemelere gitmeden yargı dışı mekanizmalarla çözülecek.
Noter Yardımcılığı: Noterlerin somut önerileri doğrultusunda, adliyelerin üzerindeki evrak ve işlem yükünü azaltmak amacıyla "Noter Yardımcılığı" kurumu hukuken ihdas edilecek.
Müesseselerin Genişletilmesi: Mevcut uzlaştırma ve arabuluculuk sistemlerinin yasal kapsamı, yeni dosyaları da içine alacak şekilde radikal bir biçimde büyütecek.
BOŞANMA DAVALARINDA 10 YILLIK SÜREÇLERİ BİTİRECEK FORMÜL
Bakan Akın Gürlek'in üzerinde en çok durduğu ve toplumsal mağduriyet yarattığını belirttiği konuların başında, 8 ila 10 yıl boyunca karara bağlanamayan çekişmeli boşanma davaları yer aldı. Bu uzun süreçte vatandaşların ciddi nafaka yükleri altında ezildiğini ve kendilerine yeni bir hayat kuramadıklarını belirten Gürlek, ezber bozan yeni yasal formülü açıkladı.
Yargı Paketi'nin en stratejik maddelerinden biri olan bu düzenlemeyle birlikte, çekişmeli boşanma davalarında arabuluculuk hükümleri yasal olarak uygulanmaya başlanacak. Böylece aile hukuku kapsamındaki kronikleşmiş uzun yargılama sürelerinin önüne geçilmesi ve tarafların makul sürede yasal olarak ayrılması hedeflenecek.
ATLAMALI TEMYİZ MODELİ GELİYOR: DOSYALAR ÇİFTE YOLCULUK YAPMAYACAK
Yargı süreçlerinin uzamasındaki en büyük teknik tıkanıklıklardan biri olan mükerrer üst mahkeme incelemelerine de 12. Yargı Paketi ile neşter vuruluyor. İş dünyasının zamanını mahkeme koridorlarında değil, üretim sahalarında harcamasını istediklerini belirten Bakan Gürlek, "atlamalı temyiz" müessesesini sisteme entegre edeceklerini duyurdu.
Yeni yasal mekanizma ve hakim terfi sistemindeki kriterler şu tablodaki gibi şekillenecek:
| Uygulanacak Yeni Hukuki Mekanizma | Amacı ve İşleyiş Biçimi | Hakim ve Savcılar İçin Getirilen Kriter |
|---|---|---|
| Atlamalı Temyiz Müessesesi | Bir dosyanın hem Bölge Adliye Mahkemesi'ne (istinaf) hem de Yargıtay'a gitmesi engellenecek; yargılama süresi doğrudan kısalacak. | Yargılamaların hızlanması adına hakimlerin atama ve terfi süreçlerinde, verdikleri kararların Yargıtay'dan onanması artık mutlak bir yasal kriter olarak aranacak. |
ÇOCUK SUÇLULUĞU VE SUÇ ÖRGÜTLERİNE EN AĞIR YASAL YAPTIRIMLAR
Son dönemde çocukların karıştığı suç oranlarındaki artışa dikkat çeken Bakan Gürlek, mevcut cezai müeyyideleri yetersiz bulduğunu açıkça ifade etti. Meclis bünyesinde kurulan özel bir komisyonla koordineli olarak yürütülen yasal çalışmalarda, çocukların suç şebekeleri tarafından istismar edilmesini engelleyecek çok sert cezai maddeler taslağa eklendi.
Bu kapsamda; çocukların adam öldürme ya da benzeri nitelikli ağır suçlara karışması durumunda, tıpkı yetişkinlerde olduğu gibi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almaları yasal olarak sağlanacak. Ayrıca, suç örgütlerinin ve yöneticilerinin çocukları suç eylemlerinde maşa olarak kullanması durumunda verilecek olan hapis cezaları katlanarak artırılacak. Devletin çocukların geleceğini yasal olarak korumakla yükümlü olduğunu hatırlatan Gürlek, bu önlemlerin pakette geniş yer tutacağını belirtti.
