Mutfakların en önemli harcama kalemlerinden biri olan kırmızı et fiyatlarındaki dalgalanmaları dizginlemek ve yerli üretimi tabana yaymak amacıyla gelir garantili besicilik projesi için yasal düğmeye basıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından organize edilen ve piyasa regülasyonu adına devrim niteliği taşıyan bu yeni model, hayvancılık sektörü, et entegre tesisleri ve perakende gıda piyasasında adeta alarm etkisi yarattı.
Projenin lansmanını gerçekleştiren Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, küçük aile işletmelerine yasal bir pozitif ayrımcılık uygulayarak gelecek kaygılarını tamamen ortadan kaldıracaklarını açıkladı. Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle tahsis edilen yasal tarife kontenjanı kapsamında yürütülecek bu hamle, üreticinin kazancını önceden öngörebilmesini sağlarken, ESK'nin elini güçlendirerek vatandaşın fahiş et fiyatlarına karşı korunmasını hedefliyor.
KÜÇÜK ÜRETİCİYE %26 DAHA UCUZ CANLI HAYVAN DAĞITIMI
Yeni yasal modelin merkezinde, büyük endüstriyel çiftliklerin aksine besi ahırı kapasitesi 200 başın altında kalan küçük ölçekli yerel üreticiler yer alıyor. Şeffaflık, izlenebilirlik ve fırsat eşitliği ilkeleri gözetilerek il ve ilçe tarım müdürlükleri üzerinden elektronik ortamda toplanan başvurular, objektif bir yasal puanlama usulüyle sonuçlandırıldı.
Bakanlığın onayladığı yasal dağıtım listesi ve maliyet avantajları şu şekildedir:
Toplam Hayvan Adedi: Proje kapsamında ESK tarafından temin edilen 108 bin baş besilik sığırın dağıtımı yapılacak.
Hak Sahibi Sayısı: Puanlama sistemi üzerinden yasal olarak hakkı tescil edilen 3.600 besici resmi listeye alındı.
Firma Başı Kontenjan: Hak kazanan her bir küçük üreticiye tam 30 baş besilik hayvan teslimatı gerçekleştirilecek.
Yasal Fiyat Avantajı: Küçük üreticiler, hayvanları büyük işletmelere kıyasla kilogram başına 110 TL (yüzde 26) daha uygun fiyatla yasal olarak teslim alacak.
ENFLASYONA ENDEKSLİ GERİ ALIM VE MAREKET REGÜLASYONU
Sistemin sürdürülebilir bir ortaklık zeminine oturması amacıyla, üreticiye teslim edilen besilik sığırlar için devlet tarafından yasal bir geri alım taahhüdü sunuluyor. Hayvanları teslim alan yetiştiriciler, onları en az 4 ay, en fazla 9 ay boyunca besledikten sonra yasal sözleşme şartları gereği Et ve Süt Kurumu'na tekrar satacak.
Mali piyasalardaki riskleri sıfırlayacak olan yasal garanti parametreleri şu tablodaki gibi uygulanacak:
| Uygulanacak Yasal Mekanizma | Koruma Sağlanan Risk Kalemi | Sistem Sonundaki Pazar Regülasyonu |
|---|---|---|
| Enflasyona Endeksli Fiyat Güncellemesi | Besi süresi boyunca oluşabilecek yem ve hammadde fiyat dalgalanmaları. | ESK, besi sonunda üreticiden yasal olarak devralacağı et stokları sayesinde piyasayı doğrudan regüle ederek fahiş fiyat artışlarını engelleyecek. |
Not: Hayvanlarını yasal süresi içinde eksiksiz ve sağlıklı şekilde ESK’ye teslim eden besiciler, bir sonraki yılın besilik dağıtım planlamasında doğrudan öncelikli grup olarak yasal hak kazanacak.
BOŞ AHIRLAR ÜRETİME KAZANDIRILIYOR
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, bu modelle birlikte küçük işletmelerin atıl durumdaki ahır kapasitelerini tam kapasiteyle üretime entegre edeceklerini belirtti. Piyasada spekülatif fiyat hareketleri ne olursa olsun, üreticinin yasal sözleşmede belirtilen "kâr marjı korumalı" fiyat üzerinden kazanç elde etmesi yasal güvenceye kavuşturulmuş durumda.
Bakan Yumaklı konuya ilişkin yazılı açıklamasında; "Bu yapı, üreticimize kazancını daha üretim başlamadan yasal olarak görebilme imkanı sunuyor. Küçük üretici, uygun maliyetli hayvan ve devletin gelir garantisiyle yeniden üretime kazandırılıyor. Diğer taraftan ESK, besi sonunda elde edeceği et ile piyasayı regüle ederek vatandaşlarımızın daha uygun şekilde kırmızı ete ulaşmasını sağlayacak" ifadelerini kullanarak projenin sosyal ve ekonomik dengesine dikkat çekti.
