Türkiye sivil sanayisinin ve dış ticaretinin amiral gemisi konumunda olan otomotiv endüstrisi ihracatı, 2026 yılının Ocak-Mayıs döneminde imza attığı milyar dolarlık hacimle liderliğini pekiştirirken, Mayıs ayında küresel pazarlarda yaşanan dönemsel yavaşlama imalat piyasalarında adeta alarm etkisi yarattı. OİB tarafından paylaşılan yasal dış ticaret parametreleri, sektörün kümülatif bazda gücünü koruduğunu ancak dönemsel ve takvimsel risklere karşı kırılganlığının sürdüğünü net bir şekilde ortaya koydu.
Mayıs ayında iş günü sayısının bir önceki yıla kıyasla belirgin şekilde az olması ve Avrupa pazarındaki talep esneklikleri, binek otomobillerden tedarik endüstrisine kadar pek çok kalemde çift haneli yasal düşüşleri beraberinde getirdi. Buna rağmen Türkiye'nin toplam ihracat pastasının yüzde 16,8 gibi devasa bir bölümünü tek başına sırtlayan otomotiv sektörü, ana pazarı olan Avrupa Birliği'ndeki (AB) ağırlığını korurken, alternatif pazarlardaki agresif büyüme hamleleriyle dengesini muhafaza etmeye çalışıyor.
MAYIS AYINDA BİNEK OTOMOBİL VE TEDARİK SANAYİSİNDE SERT DARALMA
Otomotiv endüstrisinin Mayıs ayı dış satımı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 oranında yasal bir kayıpla 3 milyar 264 milyon dolar seviyesine geriledi. Bu düşüş trendi, sektörün ana damarını oluşturan tüm büyük alt ürün gruplarında kendisini hissettirdi.
Mayıs ayı ürün grupları bazında yasal ihracat kırılımları şu şekildedir:
Tedarik Endüstrisi: Sektörün en büyük hacimli ürün grubu olan tedarik sanayisi, Mayıs ayında yüzde 14 düşerek 1 milyar 215 milyon dolar seviyesine indi.
Binek Otomobiller: En sert yasal daralmaların yaşandığı alanlardan biri olarak, binek araç dış satımı yüzde 23 azaldı ve 1 milyar 13 milyon dolara geriledi.
Ticari ve Eşya Taşıma Araçları: Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar yüzde 27 düşüşle 543 milyon dolara, otobüs-minibüs-midibüs grubu ise yüzde 2,5 gerilemeyle 269 milyon dolara çekildi.
Çekiciler Üretim Grubu (Pozitif Ayrışma): Sektörün yüzünü güldüren tek yasal kalem olan çekici ihracatı, yüzde 13'lük güçlü bir artış kaydederek 168 milyon dolara tırmandı.
KÜRESEL PAZAR MATRİSİ: ALMANYA LİDER, FRANSA YÜKSELİŞTE
Türkiye'de üretilen araçların ve yan sanayi ürünlerinin dünya genelindeki yasal dağılım haritasında, geleneksel pazarlar zirvedeki yerini korumaya devam ediyor. Ancak bölgesel bazda yaşanan talep daralmaları tablodaki risk katsayısını artırıyor.
Ülke ve bölge grupları bazında ihracat matrisi şu tabloda gösterilmiştir:
| Hedef Ülke / Bölge Grubu | Mayıs Ayı İhracat Hacmi (Dolar) | Pazar Payı ve Yasal Değişim Oranı |
|---|---|---|
| Almanya | 526 Milyon Dolar | Sektörün küresel ölçekteki en büyük pazarı olma unvanını ve ilk sıradaki yerini yasal olarak korudu. |
| Fransa | 452 Milyon Dolar | Mayıs ayındaki genel çöküşe meydan okuyarak yüzde 18 oranında büyüme kaydetti ve ikinci sıraya yerleşti. |
| Avrupa Birliği (AB) Ülkeleri | 2 Milyar 453 Milyon Dolar | Toplam ihracattan yüzde 75 pay alarak ana merkez kalmaya devam etti; ancak Mayıs ayında yüzde 13 daraldı. |
| Diğer Avrupa ve Orta Doğu | Bölgesel Dağılım Kriteri | Diğer Avrupa ülkelerine yapılan ihracatta yüzde 42, Orta Doğu pazarlarında ise yüzde 26 düzeyinde sert düşüş yaşandı. |
OİB BAŞKANI KEMAL YAZICI'DAN "TAKVİM ETKİSİ" VE STRATEJİK PAZAR VURGUSU
Yaşanan ani düşüşün ardından kurumsal bir değerlendirmede bulunan Uludağ Otomotiv İhracatçıları Birliği (OİB) Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yazıcı, sanayicilere ve piyasa aktörlerine umut veren yasal parametrelere dikkat çekti.
OİB Başkanı Kemal Yazıcı'nın Resmi Açıklaması: "Mayıs ayında iş günü sayısının geçen yıla göre az olması ihracatımıza olumsuz yansıdı. İlk 10 pazarın 9'unda yaşanan düşüşlere karşı Fransa pazarındaki yüzde 18'lik büyüme ve ABD ile Norveç gibi stratejik pazarlardaki ürün bazlı yüksek oranlı artışlarımız büyük önem taşıyor."
Bu açıklama, Mayıs ayındaki düşüşün kalıcı bir yapısal krizden ziyade, takvim günlerinin eksikliğinden kaynaklanan geçici bir yasal operasyonel sapma olduğunu tescilledi.
Kaynak: AA
