Ortadoğu'da aylardır devam eden gerilim, sadece insani değil, ekonomik anlamda da ağır bir fatura ortaya koyuyor. İsrail'in Gazze ve Lübnan saldırılarının maliyeti, son açıklanan verilere göre 57 milyar dolar sınırını geçerek ülke tarihinin en pahalı askeri operasyonlarından biri haline geldi. Bu devasa rakam, Tel Aviv yönetiminin bütçe dengelerini altüst ederken, ekonomik sürdürülebilirlik tartışmalarını da beraberinde getirdi.
EKONOMİK ÇÖKÜŞÜN EŞİĞİ: 57 MİLYAR DOLARLIK DEV FATURA
İsrail Maliye Bakanlığı ve ilgili ekonomi yönetiminden sızan veriler, çatışmaların sadece mühimmat harcamalarından ibaret olmadığını gösteriyor. 57 milyar doları aşan bu tutarın içerisinde yedek askerlerin maaşları, hasar gören altyapının onarımı ve durma noktasına gelen sektörlerin uğradığı zararlar aslan payını oluşturuyor.
Özellikle teknoloji ve tarım sektörlerinde yaşanan iş gücü kaybı, gayri safi yurt içi hasıla üzerinde doğrudan negatif etki yaratıyor. Ekonomistlere göre, saldırıların uzaması durumunda bu rakamın yıl sonuna kadar çok daha radikal seviyelere ulaşması kaçınılmaz görünüyor.
SAVUNMA HARCAMALARI BÜTÇEYİ YUTTU: SOSYAL YARDIMLAR KESİLİYOR
Askeri operasyonların finansmanı için ayrılan devasa bütçe, ülkedeki kamu hizmetlerinin aksamasına neden olmaya başladı. Eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik kalemlerinden yapılan kesintiler, İsrail kamuoyunda huzursuzluğu artırırken, savaşın finansmanı için dış borçlanma limitlerinin zorlandığı belirtiliyor.
Hava savunma sistemlerinin kullanım maliyeti ve günlük operasyon giderleri, hazine üzerinde sürdürülemez bir yük oluşturuyor. Bu durum, kredi derecelendirme kuruluşlarının İsrail’in notunu düşürme riskini de her geçen gün daha canlı tutuyor.
LÜBNAN CEPHESİ MALİYETİ KATLADI: İKİNCİ BİR ŞOK DALGASI
Saldırıların sadece Gazze ile sınırlı kalmayıp Lübnan hattına da yayılması, ekonomik kaybın ivmesini değiştirdi. Kuzey sınırındaki tahliyeler ve bölgedeki ticari faaliyetlerin durması, İsrail ekonomisi için ikinci bir şok dalgası yarattı.
Lübnan sınırındaki çatışmaların lojistik maliyeti, Gazze operasyonuna ek olarak günlük bazda milyonlarca dolarlık ek yük getiriyor. Uzmanlar, iki cepheli bir çatışma ortamının ülke rezervlerini hızla erittiğine dikkat çekerek, bu sürdürülemez ekonomik tablonun siyasi kararları da etkileyeceğini öngörüyor.
TURİZM VE TEKNOLOJİDE BÜYÜK KAYIP: YATIRIMCI KAÇIYOR
İsrail ekonomisinin can damarı olan yüksek teknoloji sektörü (High-Tech), savaşın belirsizliği nedeniyle yabancı yatırımcıyı elinde tutmakta zorlanıyor. Benzer şekilde turizm gelirleri de çatışmaların başladığı günden bu yana dip seviyeleri görmüş durumda.
Uluslararası yatırımcıların güvenli liman arayışı, Tel Aviv borsasında volatiliteyi artırırken, yerel para birimi Şekel üzerindeki baskı da devam ediyor. Ekonomik krizin derinleşmesi, sadece askeri değil, toplumsal bir kırılmanın da önünü açabilir.
